Solgar®-ის საკვები დანამატები საქართველოში, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) პოზიცია

თარიღი: 24 ნოემბერი 2025

სტატუსი: დოკუმენტი წარმოადგენს დამოუკიდებელ, საჯაროდ ხელმისაწვდომ მონაცემებზე დაფუძნებულ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტულ შეფასებას

1. მანდატი და ამ განცხადების ფარგლები

საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG) არის დამოუკიდებელი, არაკომერციული ორგანიზაცია, რომლის მთავარი ამოცანაა მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული პრაქტიკის პოპულარიზაცია და საქართველოს სახელმწიფო უწყებებისა და მოქალაქეების მხარდაჭერა ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პროდუქტების შესახებ ინფორმირებული გადაწყვეტილებების მიღებაში. ამ მიზანს ემსახურება ასევე ჩვენი საინფორმაციო პლატფორმები SheniEkimi.ge, SheniAmbebi.ge და Supplement.ge.

ამ განცხადებაში PHIG განმარტავს, თუ რატომ არ რეკომენდაციას უწევს ამ ეტაპზე საქართველოში Solgar®–ის საკვები დანამატების გამოყენებას და რატომ მიიჩნევს Solgar–ს მაღალი რისკის ბრენდად საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ნიშნით, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პროდუქცია ფართოდ რეკლამირდება მასმედიასა და მსხვილი სააფთიაქო ქსელების მეშვეობით.

ეს დოკუმენტი არ წარმოადგენს აკრძალვას და არ ცვლის სახელმწიფო მარეგულირებლების (სურსათის ეროვნული სააგენტო, სამედიცინო საქმიანობის რეგულირების სააგენტო, კონკურენციისა და მომხმარებელთა სააგენტო, კომუნიკაციების ეროვნული კომისია) სამართლებრივ მანდატს. დოკუმენტი არის დამოუკიდებელი ექსპერტული რისკ–შეფასება, რომელიც მიმართულია:

• მომხმარებლებისკენ
• ჯანმრთელობის სფეროს პროფესიონალებისკენ
• საქართველოს რეგულატორი ორგანოებისკენ
• დისტრიბუტორებისა და გამსყიდველებისკენ (მათ შორის PSP, როგორც Solgar–ის ოფიციალური დისტრიბუტორი საქართველოში)

2. კორპორაციული სტრუქტურა: Solgar როგორც Nestlé Health Science–ის ნაწილი

Solgar ფართოდ პოზიციონირებს როგორც „პრემიუმ“ ვიტამინებისა და საკვები დანამატების ბრენდი, რომელიც 1947 წლიდან არსებობს და საკუთარ თავს უწოდებს „The Gold Standard in Vitamins“.^[1,2] თუმცა Solgar დამოუკიდებელი მცირე სამეცნიერო კომპანია არ არის:

• Solgar არის The Bountiful Company–ის ბრენდთა პორტფელის ნაწილი – ეს არის დიდი ამერიკული საკვები დანამატების ჰოლდინგი.^[3]
• 2021 წელს Nestlé Health Science–მა (Nestlé–ის სამედიცინო კვების მიმართულებამ) შეისყიდა The Bountiful Company–ის „ძირითადი ბრენდები“, მათ შორის Solgar.^[4,5]

ამასთან, Solgar დღეს უკვე არის Nestlé–ს კორპორაციული ჯგუფის ნაწილი. ეს გარემოება მნიშვნელოვანია, რადგან Nestlé–ს აქვს ხანგრძლივი და კარგად დოკუმენტირებული სადავო პრაქტიკა კვებასთან დაკავშირებულ სხვა პროდუქტებში:

• საერთაშორისო სამეცნიერო მიმოხილვები აღწერს ძუძუთი კვების ჩანაცვლების საშუალებების რეკლამის საერთაშორისო კოდექსის მრავალჯერად დარღვევებს, სადაც Nestlé ერთ–ერთ მთავარ ფიგურად ფიგურირებს.^[6]
• თავად Nestlé–მ გამოაქვეყნა დოკუმენტი, სადაც 169 სავარაუდო დარღვევაზე პასუხობს და აღიარებს, რომ კოდექსის დაცვის საკითხში სერიოზული პრობლემებია და საჭიროა დამატებითი გამოძიება და გამოსწორება.^[7]
• 2024–2025 წლებში საფრანგეთის სენატის გამოძიებამ და მედიის მასალებმა აჩვენა, რომ Nestlé Waters–მა მინერალური წყლების (Perrier, Vittel, Hépar, Contrex და სხვ.) დამუშავებისას იყენებდა არაკანონიერ ფილტრაციის მეთოდებს, მიუხედავად იმისა, რომ წყალს ბაზარზე ყიდდა როგორც „natural mineral water“–ს. კომპანიის წინააღმდეგ დაიწყო სისხლის სამართლის გამოძიებაც, ხოლო თავად Nestlé–მ მიიღო 2 მილიონი ევროს ოდენობის ჯარიმა.^[8–11]

ეს დადასტურებული ფაქტები – განსაკუთრებით აგრესიული მარკეტინგი და რეგულაციების დარღვევა კვებასთან დაკავშირებულ სხვა მიმართულებებში – პირდაპირ მნიშვნელოვანია Solgar–ის მხრიდან თვითგამოცხადებული „ოქროს სტანდარტის“ სანდოობის შეფასებისთვის.^{[1,2,12–14]}

3. Solgar–ის პროდუქციის სერიოზული უსაფრთხოების ინციდენტები

3.1. ABC Dophilus® Powder და ნაადრევად დაბადებული მცირეწლოვანი ბავშვის ლეტალური მუკორმიკოზი

2014 წელს Solgar–ის მიერ წარმოებული და ჩვილებისთვის განკუთვნილი პროდუქტი ABC Dophilus® Powder დაკავშირებული იყო ნაადრევად დაბადებული ბავშვის ფატალურ კუჭ–ნაწლავის მუკორმიკოზთან ამერიკის შეერთებულ შტატებში:

• დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) ანგარიშის მიხედვით, ნაადრევად დაბადებულ ბავშვს, რომელსაც სიცოცხლის პირველივე დღებიდან აძლევდნენ ABC Dophilus порошოკს, განუვითარდა მძიმე კუჭ–ნაწლავის დაზიანება და საბოლოოდ გარდაიცვალა. შემთხვევა დეტალურად აღწერილია MMWR ანგარიშში.^[15,16]
• CDC–ის გამოძიებამ დაადასტურა, რომ ABC Dophilus–ის დაუხსნელი ფლაკონები კონკრეტული პარტიიდან შეიცავდა Rhizopus oryzae–ს, სოკოს, რომელიც იწვევს მუკორმიკოზს – უკიდურესად აგრესიულ ინვაზიურ ინფექციას.^[16]
• სხვადასხვა რეგულატორმა უწყებამ (FDA, ჰონგ–კონგის, სხვა ქვეყნების უწყებები) გაავრცელა გაფრთხილება, რომ აღნიშნული პარტიის ABC Dophilus Powder–ის გამოყენებამ შესაძლოა გამოიწვიოს მძიმე ინფექცია, განსაკუთრებით – ნაადრევად დაბადებულ ბავშვებში, ბავშვებში და იმუნოდეფიციტურ პირებში.^[16,17]
• Solgar–მა დაიწყო ამ პროდუქტის კონკრეტული პარტიების მაღალი რისკის (Class I) გლობალური გამოძახება, რაც კანონმდებლობის მიხედვით მიუთითებს სიცოცხლისთვის საშიშ პოტენციურ რისკზე.^[16,17]

საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და სამართლებრივი კუთხით ეს არის განსაკუთრებით მძიმე ხარისხის ხარისხის კონტროლის ჩავარდნა პროდუქტში, რომელიც მიზანმიმართულად იყიდებოდა ყველაზე დაუცველი ჯგუფისთვის – ნაადრევად დაბადებული ჩვილებისთვის.

3.2. „Digestive Aid 100 Tablets“ და სალმონელას ინფექციის რისკი

კიდევ უფრო ადრე, 2001–2002 წლებში, Solgar–მა გამოიწვია პროდუქტის „Digestive Aid 100 Tablets“ პარტიების გამოძახება სავარაუდო Salmonella–თი დაბინძურების გამო:

• FDA–ს ცნობით, Solgar Vitamin and Herb–მა გამოიძახა 750–ზე მეტი ბოთლი Digestive Aid 100 Tablets, რადგან პროდუქტი შესაძლოა შეიცავდეს Salmonella–ს – პათოგენს, რომელიც იწვევს მძიმე დიარეას, ასევე – ტიფოზურ მსგავს დაავადებებს.^[18]
• სხვადასხვა წყაროების მიხედვით, აღნიშნული პარტიები დისტრიბუციაში იყო რამდენიმე ქვეყანაში (აშშ, გაერთიანებული სამეფო, საფრანგეთი, ისრაელი), რაც ხაზს უსვამს რისკის საერთაშორისო მასშტაბს.^[18,19]

ორი სხვადასხვა დროის და სხვადასხვა დამაბინძურებელი აგენტის (სოკო და სალმონელა) ინციდენტი მიუთითებს, რომ Solgar–ის წარმოებისა და მიწოდების ჯაჭვში არსებობს სისტემური სისუსტეები მიკრობიოლოგიური უსაფრთხოების მართვაში.

PHIG–ის შეფასებით, ეს უკვე საკმარისი საფუძველია, რომ Solgar ჩაითვალოს მაღალი რისკის ბრენდად მიკრობიოლოგიური უსაფრთხოების თვალსაზრისით, განსაკუთრებით იმ კონტექსტში, როცა პროდუქცია რეგულარულად რეკლამირდება ბავშვებისთვის, ორსულებისა და ქრონიკული დაავადების მქონე პაციენტებისთვის.

4. მარკეტინგული განაცხადები: „Gold Standard“ და „კვლევითი ცენტრი“ მტკიცებულებების გარეშე

4.1. „The Gold Standard in Vitamins“

Solgar–ის ოფიციალურ გვერდებზე და მრავალი ონლაინ–გამყიდველის საიტზე გამოყენებულია ძლიერი სლოგანი:

„When it comes to quality, Solgar is The Gold Standard.“^{[1,2,12–14,20–22]}

მაგალითად:

• გაერთიანებული სამეფოს ოფიციალურ გვერდზე Solgar აღწერილია როგორც „The Gold Standard In Vitamins Since 1947“.^[1,2]
• რაოდენობით მრავალი ონლაინ მაღაზია (სააფთიაქო ქსელები და სხვა) повторებად წერს, რომ „When it comes to quality, Solgar is The Gold Standard“ და „gold standard in vitamins since 1947“.^{[12,14,20–22]}

მნიშვნელოვანი სამართლებრივი და სამეცნიერო შენიშვნები:

• „Gold Standard“ არის სარეკლამო სლოგანი და არა ოფიციალური სერტიფიკატი. არ არსებობს მტკიცებულება, რომ Solgar–ს მინიჭებული აქვს „ოქროს სტანდარტის“ სტატუსი რომელიმე დამოუკიდებელი მარეგულირებლის (FDA, EMA, EFSA და სხვ.) ან საერთაშორისო სტანდარტების ორგანოს მიერ.
• საჯაროდ არ იკვეთება პროდუქტ–სპეციფიკური, მაღალი ხარისხის კლინიკური კვლევები, რომლებიც პირდაპირ შეადარებენ Solgar–ის კონკრეტულ ფორმულებს სხვა პროდუქტებს და აჩვენებენ, რომ ისინი კლინიკურად უკეთესია ან უფრო უსაფრთხო.

აშშ–ის ფედერალური სავაჭრო კომისიის Health Products Compliance Guidance–ის მიხედვით, ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი განაცხადი ეფექტიანობაზე ან უსაფრთხოებაზე უნდა იყოს გამყარებული „კომპეტენტური და სანდო სამეცნიერო მტკიცებულებებით“.^[23,24] ასეთი მტკიცებულებების გარეშე ფართო სარეკლამო განაცხადი „Gold Standard in Vitamins“ მაღალი ალბათობით შეიძლება ჩაითვალოს შეცდომაში შემყვანად.

4.2. „Solgar Nutritional Research Center“ / „კვლევითი ცენტრი“

Solgar–ისა და მისი დისტრიბუტორების ტექსტებში რეგულარულად გვხვდება 1978 წელს შექმნილი „Solgar Nutritional Research Center (SNRC)“–ის ხსენება:

• თურქულ ოფიციალურ გვერდზე (“Altın Standart”) წერია, რომ 1978 წელს დამფუძნებლები „ამ ხედვით“ ქმნიან Solgar Nutritional Research Center–ს.^[25]
• რიცხვითი ტექსტები და ავტორთა ბიოგრაფიები მიუთითებენ, რომ რიგი ავტორები მუშაობდნენ „Solgar Nutritional Research Center–ში“ ცხიმების, ქრონიკული დაავადებების და სხვა საკითხების მიმართულებით.^[26–28]

თუმცა:

• არ არსებობს დამოუკიდებელი, სრულყოფილი ინსტიტუციური ვებ–გვერდი ან საჯარო რეესტრი, სადაც აღწერილი იქნება ამ ცენტრის სამართლებრივი სტატუსი, სტრუქტურა და აკრედიტაცია.
• საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომ სამეცნიერო ბაზებში არ იკვეთება SNRC–ის მიერ შესრულებული, Solgar–ის კონკრეტულ ფორმულაციებს პირდაპირ მიმაგრებული ფართომასშტაბიანი კლინიკური კვლევების სისტემური ჩამონათვალი.

PHIG–ის შეფასებით, „კვლევითი ცენტრის“ ეს ნარატივი არის ნაკლებად გამჭვირვალე და შესაძლოა შეცდომაში შემყვანი, განსაკუთრებით – მაშინ, როცა მისი ხსენება ქმნის შთაბეჭდილებას, თითქოს Solgar–ის პროდუქტები დგას დამოუკიდებელ, უნივერსიტეტთან შედარებადი სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის საფუძველზე.

სამართლებრივი სიზუსტისთვის, PHIG არ აცხადებს, რომ SNRC „არსებობს ან არ არსებობს“ – ჩვენ ვამბობთ, რომ მისი სტრუქტურა, მმართველობა და სამეცნიერო გამომუშავება არასაკმარისად არის დოკუმენტირებული და გამჭვირვალე იმ სტანდარტებით, რომლებიც მიღებულია საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოებაში.

5. ქართული ბაზრის კონტექსტი: PSP და აგრესიული მარკეტინგი

Solgar–ის ოფიციალურ „Worldwide“ გვერდზე მითითებულია, რომ საქართველოში მისი პარტნიორი და კონტაქტია PSP Pharma, მითითებულია თბილისური მისამართიც.^[3] PSP–ს ვებსაიტზე Solgar გამოყოფილია როგორც ბრენდი და წარმოაჩენს საკვები დანამატების ხაზს სხვადასხვა „მიზნობრივი“ დანიშნულებებით.^[29]

PSP არის ერთ–ერთი უდიდესი სააფთიაქო ქსელი და რეკლამის განმთავსებელი საქართველოში,^[30] რაც იმას ნიშნავს, რომ როგორც Solgar–ის ოფიციალურ დისტრიბუტორს, მას აქვს განსაკუთრებული გავლენა იმაზე, როგორ აღიქვამენ მომხმარებლები Solgar–ს.

ამავდროულად:

• საქართველოს რეკლამის შესახებ კანონმა მიზნად დაისახა საზოგადოებრივი ინტერესებისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვა და „არაჯეროვანი რეკლამის“ თავიდან აცილება.^[31]
• საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია (კომკომი) პასუხისმგებელია მაუწყებლობის რეგულირებაზე და საზოგადოებისთვის ფარული ან შეცდომაში შემყვანი კომერციული კომუნიკაციისგან დაცვაზე.^[32,33]
• მედიის განვითარების ფონდმა და ევროკავშირის ექსპერტებმა არაერთხელ აღნიშნეს, რომ ფარული რეკლამა და პროდუქტის დამალული მოთავსება ქართული ტელესივრცის მნიშვნელოვანი პრობლემა რჩება, როცა სარეკლამო შინაარსი გადაცემის „რედაქციულ“ ნაწილად არის წარმოდგენილი.^[34,35]
• 2025 წელს კომკომმა ოფიციალურად გააფრთხილა BMG მაუწყებელი პროდუქტის მოთავსების ნორმების დარღვევის გამო – კერძოდ, იმისთვის, რომ კომერციული შინაარსი სათანადოდ არ იყო მონიშნული როგორც რეკლამა.^[36]

ამ ფონზე, PHIG–ს აშფოთებს, რომ Solgar–ის მარკეტინგი საქართველოში – ძლიერი სააფთიაქო ქსელისა და „Gold Standard“–ის რიტორიკის გამოყენებით – შეიძლება დაყრდნობილიც იყოს იმავე სისტემურ სისუსტეებზე: არასაკმარის გამიჯვნაზე რედაქციულ და სარეკლამო შინაარსს შორის და საკვები დანამატების მიმართ სამეცნიერო სკრუპულოზური შეფასების ნაკლებობაზე.

მომხმარებლებისთვის ობიექტურ, მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ ინფორმაციას PHIG გააგრძელებს SheniEkimi.ge–ს, SheniAmbebi.ge–ს და Supplement.ge–ს მეშვეობით.

6. რეგულაციების ჩარჩო და სიფრთხილის პრინციპი

საქართველოსა და საერთაშორისო სამართალში არსებობს რამდენიმე ძირითადი პრინციპი, რომლებიც ამყარებს სიფრთხილის პოზიციას Solgar–ის მიმართ:

1. ჯანმრთელობაზე და უსაფრთხო პროდუქტზე უფლება
   საქართველოს მოქალაქეებს აქვთ უფლება უსაფრთხო სურსათზე და ჯანმრთელობის პროდუქტებზე, ასევე – სამართლიან, არამოწყალებულ და გამჭვირვალე ინფორმაციაზე. ეს გათვალისწინებულია როგორც კონსტიტუციაში, ისე – სურსათის უსაფრთხოებისა და მომხმარებელთა დაცვის კანონმდებლობაში.
2. მოტყუების აკრძალვა და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული სარეკლამო განაცხადები
   ევროკავშირსა და სხვა იურისდიქციებში საკვები და დანამატების შესახებ განაცხადები უნდა იყოს მართალი, არ იყოს შეცდომაში შემყვანი და უნდა ჰქონდეს შესაბამისი სამეცნიერო დასაბუთება. იგივე ლოგიკა მინიჭებულია აშშ–ის FTC–ის სახელმძღვანელოში, რომელიც მოითხოვს „კომპეტენტურ და სანდო სამეცნიერო მტკიცებულებებს“ ჯანმრთელობის პროდუქტების სარეკლამო განაცხადებისთვის.^[23,24]
3. სიფრთხილის პრინციპი
   როდესაც არსებობს გონივრული საფუძველი ეჭვისთვის, რომ პროდუქტმა შეიძლება ზიანი მიაყენოს ჯანმრთელობას, მაშინაც კი, თუ სრული სამეცნიერო სიცხადე ჯერ არ დადგინდა, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ორგანიზაციებს უფლება აქვთ იმოქმედონ რისკის პრევენციის ან მინიმიზაციის მიზნით.

ამ პრინციპების გამოყენებისას Solgar–ის შემთხვევაში:

• არსებობს დადასტურებული მძიმე ინციდენტები – Rhizopus–ით დაბინძურებული ABC Dophilus Powder და ნაადრევად დაბადებული ბავშვის ლეტალური მუკორმიკოზი; ასევე – Salmonella–თი დაბინძურებული Digestive Aid–ის პარტიები.^[15–19]
• არსებობს ძლიერი სარეკლამო სლოგანები „The Gold Standard in Vitamins“, რომლებზეც არ ჩანს მკაფიო, გამჭვირვალე კლინიკური მტკიცებულებები, რომ Solgar–ის პროდუქცია რეალურად წარმოადგენს რაიმე განსაკუთრებულ „სტანდარტს“.^{[1,2,12–14,20–22]}
• არსებობს არაგამჭვირვალე კვლევითი ნარატივი Solgar Nutritional Research Center–ის შესახებ, რომლის სამეცნიერო გამომუშავება ვერ იძებნება დამოუკიდებელი, სისტემური ფორმით.^[25–28]
• მშობელი კომპანია Nestlé–ს აქვს ბოლო წლებისა და ისტორიული სკანდალების სერიოზული ტვირთი – მათ შორის, ძუძუთი კვების ჩანაცვლების პროდუქციის მავნე მარკეტინგი და მინერალური წყლების უკანონო დამუშავება.^[6–11]

ზემოაღნიშნული გარემოებების ერთობლიობა, PHIG–ის ხედვით, სრულად ამართლებს სიფრთხილის პრინციპის გამოყენებას Solgar–ის მიმართ.

7. PHIG–ის ოფიციალური პოზიცია Solgar–ზე საქართველოში

7.1. Solgar–ის პროდუქტების არ–რეკომენდაცია

არსებული მონაცემების საფუძველზე, 2025 წლის 24 ნოემბრის მდგომარეობით, PHIG არ რეკომენდაციას უწევს Solgar®–ის საკვები დანამატების გამოყენებას საქართველოში შემდეგ ჯგუფებში:

• ზოგადი მოსახლეობა
• ორსული და მეძუძური ქალები
• ბავშვები (მათ შორის – ჩვილები)
• ქრონიკული დაავადებისა და იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტები

ეს არ–რეკომენდაცია ეფუძნება:

• Solgar–ის პროდუქციასთან დაკავშირებულ სერიოზულ უსაფრთხოების ინციდენტებს (ABC Dophilus და Digestive Aid);^[15–19]
• პროდუქტ–სპეციფიკური კლინიკური მტკიცებულებების ნაკლებობას, რომელიც გაამართლებდა „Gold Standard“–ის განაცხადს;^{[1,2,12–14,20–22]}
• Solgar–ის所谓 „კვლევითი ცენტრების“ არაგამჭვირვალე ხასიათს და მათი შედეგების უანგარიშობას საერთაშორისო სამეცნიერო სივრცეში;^[25–28]
• მშობელი კომპანიის – Nestlé–ს – სარისკო ხასიათს კვებისა და ჯანმრთელობის სხვა პროდუქტებში, სადაც უკვე დადასტურებულია რეგულაციების დარღვევა და მომხმარებელთა შეცდომაში შეყვანა.^[6–11]

7.2. გაფრთხილება მარკეტინგისა და განცხადებების შესახებ საქართველოში

PHIG მიიჩნევს, რომ:

• სლოგანების გამოყენება, როგორიცაა „The Gold Standard in Vitamins“, ტელევიზიაში, ონლაინ სივრცესა და სოციალურ ქსელებში, მაღალი ალბათობით შეიძლება იყოს შეცდომაში შემყვანი და მომხმარებელს შთაბეჭდილება მიეცეს, თითქოს Solgar–ის პროდუქცია დამოუკიდებლადაა აღიარებული განსაკუთრებულად უსაფრთხოდ ან ეფექტურად, რაც საჯარო მტკიცებულებებით არ დასტურდება.^{[1,2,12–14,20–22]}
• Solgar–თან დაკავშირებული ნებისმიერი რეკლამა, სპონსორობა ან პროდუქტის მოთავსება საქართველოში უნდა ემორჩილებოდეს:
  • საქართველოს რეკლამის შესახებ კანონით დადგენილ მოთხოვნებს, რომელიც კრძალავს არაჯეროვან, მომხმარებლისათვის მავნე რეკლამას;^[31]
  • მომხმარებელთა დაცვისა და სურსათის უსაფრთხოების კანონმდებლობას – სიმართლისა და არასაჩვენებელობის პრინციპების შესაბამისად;
  • კომკომ–ის და პარტნიორი სტრუქტურების მითითებებს ფარული რეკლამის, პროდუქტის დამალული მოთავსებისა და სარედაქციო და სარეკლამო შინაარსის გამიჯვნის შესახებ.^[34–36]

PHIG მოუწოდებს მარეგულირებლებს, განსაკუთრებული ყურადღებით შეისწავლონ Solgar–თან დაკავშირებული სიუჟეტები და რეკლამები სატელევიზიო და ონლაინ მედია სივრცეში, განსაკუთრებით – მაშინ, როცა ბრენდი წარმოდგენილია როგორც „ოქროს სტანდარტი“ ან „კლინიკურად დამტკიცებული“, შესაბამისი მაღალი ხარისხის კვლევების ციტირების გარეშე.

7.3. ოფიციალური დისტრიბუტორის (PSP Pharma) პასუხისმგებლობა

Solgar–ის ოფიციალურ დისტრიბუტორად საქართველოში PSP Pharma–ს პირობებში,^[3,29] PHIG მიიჩნევს, რომ PSP–ს აქვს განსაკუთრებული მოვალეობები:

• რეგულატორებისთვის და, შესაძლებლის ფარგლებში, ფართო საზოგადოებისთვის უზრუნველყოს Solgar–ის პროდუქტების დამოუკიდებელი ხარისხისა და უსაფრთხოების დოკუმენტაციის (აუთენტური ანალიზის სერტიფიკატები, GMP სერტიფიკატები, მიკრობიოლოგიური და ქიმიური ტესტირების შედეგები) ხელმისაწვდომობა;
• უზრუნველყოს, რომ ყველა სარეკლამო მასალა სრულად შეესაბამებოდეს ჯანმრთელობის პროდუქტების რეკლამის შესახებ ეროვნულ და საერთაშორისო სტანდარტებს და თავი შეიკავოს დაუდასტურებელი თერაპიული ან „გაუმჯობესებული ეფექტიანობის“ განაცხადებისგან;
• არ გამოიყენოს ფარული რეკლამა ან პროდუქტის დამალული მოთავსება მედიასთან თანამშრომლობისას და მკაცრად დაიცვას კომკომ–ის მიერ დადგენილი წესები.^[34–36]

ამ განცხადების მომზადების მომენტისთვის PHIG–სთვის უცნობია რაიმე სრულყოფილი, დამოუკიდებელი სამეცნიერო დოსიე, რომელიც საქართველოში საჯაროდ დაამტკიცებდა Solgar–ის პროდუქციის განსაკუთრებულ უსაფრთხოებას ან ეფექტიანობას.

7.4. კლინიკური პრაქტიკა და პროფესიული პასუხისმგებლობა

PHIG რეკომენდაციას აძლევს საქართველოს ჯანდაცვის პროფესიონალებს:

• თავი შეიკავონ Solgar–ის პროდუქტების დანიშვნისა და რეკომენდაციისგან, როდესაც არსებობს უფრო სანდო, უკეთ დოკუმენტირებული ალტერნატივები, განსაკუთრებით – ბავშვებში, ორსულებში და იმუნოდეფიციტურ პაციენტებში;
• პაციენტებს განუმარტონ, რომ Solgar–ის „Gold Standard“ სტატუსი არის საკუთარი სარეკლამო განაცხადი და არა დამოუკიდებელი სამეცნიერო ან რეგულატორული აღიარება;
• ნებისმიერი საეჭვო გვერდითი მოვლენა Solgar–თან დაკავშირებით აცნობონ შესაბამის ეროვნულ ორგანოებს (ფარმაკოვიგილანსი, სურსათის უსაფრთხოება).

8. რეკომენდაციები საქართველოს რეგულატორებისთვის

8.1. სურსათის ეროვნული სააგენტო და ჯანმრთელობის რეგულატორი ორგანოები

• განსაკუთრებული ყურადღებით გადახედონ Solgar–ის პროდუქტების რეგისტრაციისა და მონიტორინგის სტატუსს საქართველოში, როგორც საკვები დანამატების კატეგორიაში;
• გაითვალისწინონ მიზნობრივი ნიმუშების აღებისა და დამოუკიდებელ ლაბორატორიულ ტესტირების საჭიროება Solgar–ის პროდუქტებზე, იმის გათვალისწინებით, რომ წარსულში დაფიქსირებულია Rhizopus–ისა და Salmonella–სთან დაკავშირებული საერთაშორისო გამოძახებები.^[15–19]

8.2. კონკურენციისა და მომხმარებელთა სააგენტო

• შეამოწმონ, აკმაყოფილებს თუ არა Solgar–თან დაკავშირებული სარეკლამო განაცხადები („The Gold Standard in Vitamins“, „ყველაზე ეფექტური“, „კლინიკურად დამტკიცებული“ და სხვ.) სიმართლისა და არამოტყუების სტანდარტებს;
• საჭიროების შემთხვევაში გამოსცენ სპეციალური მითითებები ან მიიღონ სამართლებრივი ზომები მასობრივი შეცდომაში შეყვანის პრევენციის მიზნით.

8.3. კომუნიკაციების ეროვნული კომისია (კომკომი)

• გააგრძელონ და გააძლიერონ ფარული რეკლამისა და პროდუქტის დამალული მოთავსების მონიტორინგი საკვები დანამატებისა და ჯანმრთელობის პროდუქტების მიმართულებით, მათ შორის Solgar–თან დაკავშირებით;^[34–36]
• უზრუნველყონ, რომ Solgar–თან დაკავშირებული სიუჟეტები და პროგრამული შინაარსი მკაფიოდ იყოს მონიშნული როგორც რეკლამა ან სპონსორობა, და არ წარმოადგენდეს სარეკლამო მასალას „რედაქციული“ შინაარსის სახით.

9. PHIG–ის პოზიციის სამართლებრივი გამძლეობა

PHIG–ის მიერ წარმოდგენილი არ–რეკომენდაცია ეფუძნება:

• ოფიციალური წყაროებიდან მიღებულ, დადასტურებულ ფაქტებს (CDC, საერთაშორისო რეგულატორები, Nestlé–სა და Bottled Water–ის საქმეებზე მედიასა და სენატის ანგარიშებზე);^{[3,6–11,15–19,31–36]}
• Solgar–ისა და მისი დისტრიბუტორების მიერ გამოქვეყნებულ საჯარო სარეკლამო და საინფორმაციო მასალას, რომელიც პირდაპირ ციტირებულია;^{[1–5,12–14,20–22,25,29]}
• ჯანმრთელობის პროდუქტების მარკეტინგის საერთაშორისოდ აღიარებულ სამართლებრივ და ეთიკურ სტანდარტებს, მათ შორის FTC–ის მოთხოვნას „კომპეტენტურ და სანდო სამეცნიერო მტკიცებულებებზე“.^[23,24]

PHIG არ ამტკიცებს, რომ საქართველოში გაყიდვაში არსებული Solgar–ის ყოველი პროდუქტი ამჟამად დაბინძურებულია ან უკანონოა, და არც იმას, რომ საქართველოს რომელიმე სახელმწიფო უწყებამ ოფიციალურად აუკრძალა Solgar–ის იმპორტი ან რეალიზაცია.

ჩვენი განცხადებით ნათქვამია, რომ – სიფრთხილის პრინციპისა და დღეს არსებული მტკიცებულებების ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე – Solgar–ის წარსული უსაფრთხოების ინციდენტები, აგრესიული და პოტენციურად შეცდომაში შემყვანი მარკეტინგული სლოგანები, გაუმჭვირვალე „კვლევითი“ ნარატივი და მშობელი კომპანიის მიერ კვებისა და ჯანმრთელობის სხვა სფეროებში უკვე დადასტურებული დარღვევები ქმნის საკმარის საფუძველს, რომ PHIG–მა საქართველოს მოსახლეობისთვის გაკეთოს საფრთხილე არ–რეკომენდაციის სახით, ვიდრე კომპანია არ წარმოაჩენს დამოუკიდებლად დასტურებულ, მაღალი ხარისხის მტკიცებულებებს უსაფრთხოებისა და ხარისხის შესახებ.

ეს პოზიცია წარმოადგენს ჯანმრთელობის საკითხებზე სპეციალიზებული ექსპერტული მოსაზრებას, რომელიც კეთილსინდისიერად არის ჩამოყალიბებული და ეფუძნება დამოუკიდებლად გადამოწმებად საჯარო წყაროებს.

წყაროები (Vancouver სტილი)

1. Solgar. About Solgar – The Gold Standard In Vitamins Since 1947 [Internet]. Solgar UK; c2022 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://solgar.co.uk/pages/about-solgar
2. Solgar. 75 Years as the Gold Standard in Vitamins [Internet]. 22 Jun 2022 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.solgar.com/blog/lifestyle/75-year-anniversary
3. Solgar. Worldwide – Explore Solgar® Global Presence [Internet]. c2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.solgar.com/worldwide
4. Nestlé. Nestlé Health Science to acquire core brands of The Bountiful Company [Internet]. 2021 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.nestle.com/media/pressreleases/…
5. Nestlé Health Science. Nestlé Health Science completes acquisition of core brands of The Bountiful Company [Internet]. 2021 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.nestlehealthscience.com/newsroom/…
6. Becker GE, Zambrano P, Ching C, et al. Global evidence of persistent violations of the International Code of Marketing of Breast-milk Substitutes: a systematic scoping review. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(9):5397. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9113471/
7. Nestlé. Responses to IBFAN Report “Breaking the Rules – Stretching the Rules 2007” [Internet]. 18 Feb 2009 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.nestle.com/…/responses_to_ibfan_report_2007.pdf
8. Euronews. French government covered up Nestlé’s illegal treatment of bottled water, inquiry finds [Internet]. 19 May 2025 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.euronews.com/…/french-government-covered-up-nestles-illegal-treatment…
9. Associated Press. An inquiry says France’s government covered up Nestlé’s illegal treatment of bottled water [Internet]. 19 May 2025 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://apnews.com/article/ec05af578d705a6f06d5df99ae1e85c8
10. Le Monde. Nestlé’s fraud allegedly netted the industry giant over €500 million [Internet]. 20 May 2025 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.lemonde.fr/en/environment/article/2025/05/20/nestle-s-fraud…
11. Reuters. Is Perrier “natural” mineral water? French court to decide [Internet]. 18 Nov 2025 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.reuters.com/business/is-perrier-natural-mineral-water…
12. Nirvana Health. Solgar [Internet]. c2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.nirvanahealthfood.com/solgar
13. Pearl Chemist Group. Solgar Supplements Online in the UK [Internet]. c2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.pearlchemistgroup.co.uk/brands/solgar.html
14. Cloud 10 Beauty. Solgar is the gold standard in vitamins since 1947 [Internet]. c2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.cloud10beauty.com/collections/solgar
15. Vallabhaneni S, Walker TA, Lockhart SR, et al. Notes from the field: Fatal gastrointestinal mucormycosis in a premature infant associated with a contaminated dietary supplement—Connecticut, 2014. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2015;64(6):155–6. Available from: https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6406a6.htm
16. Centers for Disease Control and Prevention. Fatal Gastrointestinal Mucormycosis in an Infant Following Use of Contaminated Dietary Supplement [Internet]. 2015 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://archive.cdc.gov/www_cdc_gov/fungal/outbreaks/rhizopus-investigation.html
17. Drug Office, Department of Health, Hong Kong SAR. The United States: ABC Dophilus Powder by Solgar, Inc.: Recall – Risk of Infection [Internet]. 18 Nov 2014 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.drugoffice.gov.hk/…/ABC%2BDophilus%2BPowder…
18. SupplySide. Solgar recalls supplement because of suspected Salmonella contamination. SupplySide [Internet]. 2001 Apr 27 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.supplysidesj.com/…/solgar-recalls-supplement-because-of-suspected-salmonella-contamination
19. ConsumerLab. Recall of Pepsin-containing Digestive Supplements [Internet]. 18 Jan 2002 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.consumerlab.com/recalls/10005/recall-of-pepsin-containing-digestive-supplements/
20. Federal Trade Commission. Health Products Compliance Guidance [Internet]. 14 Dec 2017 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.ftc.gov/business-guidance/resources/health-products-compliance-guidance
21. Covington & Burling LLP. FTC issues new guidance on health-related claims to replace the dietary supplements advertising guide [Internet]. 5 Jan 2023 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.cov.com/…/ftc-issues-new-guidance-on-health-related-claims…
22. Solgar Türkiye. Altın Standart [Internet]. c2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://solgar.com.tr/kurumsal/altin-standarti
23. Enig MG. Interview and commentary in: Know Your Fats [Internet]. 2000 [cited 2025 Nov 24]. Excerpt referencing Solgar Nutritional Research Center. Available from: https://ndl.ethernet.edu.et/bitstream/123456789/17953/1/98.pdf.pdf
24. Passwater RA. The New Super-Nutrition [Internet]. c2010 [cited 2025 Nov 24]. Excerpts available from: https://www.everand.com/book/224757686/The-New-Super-Nutrition
25. ISOM. Richard Passwater – Profile [Internet]. 2023 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://isom.ca/profile/richard-passwater/
26. PSP. Solgar – სოლგარი [Internet]. c2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://psp.ge/brand/solgar
27. Global Idea. PSP serving customers with top-notch products and services for over 30 years [Internet]. 15 Jun 2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://globalidea.ge/psp-serving-customers-with-top-notch-products-and-services-for-over-30-years/
28. Parliament of Georgia. Law of Georgia on Advertising [Internet]. 1998 (as amended) [cited 2025 Nov 24]. English text available from: https://assets.tobaccocontrollaws.org/…/Georgia-Law-on-Advertising.pdf
29. European Commission. Georgia 2023 Report [Internet]. 8 Nov 2023 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://enlargement.ec.europa.eu/…/SWD_2023_697%20Georgia%20report.pdf
30. Media Development Foundation. Surreptitious Advertising [Internet]. 12 Oct 2011 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://mdfgeorgia.ge/uploads//Surreptitious_Advertising-ENG.pdf
31. Georgian National Communications Commission (ComCom). EU media expert: “Harmful practice of covert advertising is widespread in Georgian TV space” [Internet]. 30 Apr 2024 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://comcom.ge/en/yvela-siaxle/eu-media-expert-harmful-practice-of-covert-advertising…
32. Georgian National Communications Commission (ComCom). ComCom cautions BMG for product placement violation [Internet]. 2 May 2025 [cited 2025 Nov 24]. Available from: https://www.comcom.ge/en/yvela-siaxle/comcom-cautions-bmg-for-product-placement-violation.page